Mồi lửa nhỏ gây bất ổn lan rộng

Thị trường chứng khoán thường được ví như tấm gương phản chiếu nền kinh tế, nơi giá cổ phiếu không chỉ phản ánh sức khỏe doanh nghiệp mà còn ghi nhận tức thời những biến động về tâm lý và niềm tin của nhà đầu tư. Trong bối cảnh đó, các thông tin tiêu cực liên quan đến ban lãnh đạo hay doanh nghiệp, dù đã được kiểm chứng hay mới dừng ở mức tin đồn, thường trở thành “mồi lửa” kích hoạt những đợt bán tháo dữ dội trên thị trường.

Diễn biến của cổ phiếu CRE trong những ngày gần đây là một minh chứng rõ nét cho thực tế này. Phiên giao dịch ngày 22/12 ghi nhận cổ phiếu CRE của Công ty Cổ phần Bất động sản Thế Kỷ (Cen Land, HoSE: CRE) bị bán tháo mạnh, có thời điểm giảm về mức sàn trước khi hồi nhẹ vào cuối phiên. Áp lực bán đột ngột đẩy thanh khoản CRE tăng vọt lên khoảng 1,7 triệu đơn vị, cao gấp gần bốn lần so với phiên cuối tuần trước đó.

Nguồn cơn của đợt biến động không đến từ yếu tố tài chính hay kết quả kinh doanh, mà bắt nguồn từ những tin đồn lan truyền trên mạng xã hội liên quan đến ông Phạm Thanh Hưng – Phó chủ tịch HĐQT Cen Land, hay còn được nhiều nhà đầu tư gọi là Shark Hưng.

Cụ thể, một bức ảnh ghi lại cảnh lực lượng chức năng xuất hiện tại địa điểm gắn biển HYRA, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực blockchain và trí tuệ nhân tạo (AI), nơi ông Hưng đang giữ vai trò thành viên HĐQT độc lập, đã nhanh chóng thu hút sự chú ý và bị suy diễn theo nhiều hướng.

Trong bối cảnh thông tin chưa được kiểm chứng lan truyền với tốc độ chóng mặt, tâm lý lo ngại nhanh chóng bao trùm lên cổ phiếu CRE.

Trước diễn biến này, cả Shark Hưng và Cen Land đã sớm lên tiếng làm rõ. Theo đó, các hoạt động đầu tư khởi nghiệp được nhắc tới hoàn toàn mang tính cá nhân của ông Phạm Thanh Hưng, không có bất kỳ mối liên hệ nào về pháp lý, tài chính hay vận hành với Cen Land.

Thông tin trấn an giúp cổ phiếu CRE thoát khỏi trạng thái bán tháo, ngừng đà giảm và hồi phục nhẹ. Tuy nhiên, khối lượng giao dịch vẫn duy trì ở mức cao bất thường, phản ánh rõ tâm lý thận trọng và dao động mạnh của nhà đầu tư sau tin đồn.

Loạt cổ phiếu 'điêu đứng' vì tin đồn

CRE không phải trường hợp cá biệt. Trên thị trường chứng khoán, đã có không ít cổ phiếu rơi vào cảnh “điêu đứng” chỉ vì những tin đồn chưa được kiểm chứng.

Năm 2022, tin đồn liên quan đến việc tỷ phú Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vingroup (HoSE: VIC), bị cấm xuất cảnh đã khiến nhóm cổ phiếu “nhà Vin” gồm VIC, VHM và VRE đồng loạt giảm sâu trong phiên 11/7. Có thời điểm, diễn biến này kéo chỉ số chung giảm hơn 20 điểm.

Tuy nhiên, ngay sau khi Bộ Công an phát đi thông tin khẳng định tin đồn là thất thiệt, nhóm cổ phiếu trên nhanh chóng hãm đà rơi và hồi phục trở lại trước khi kết phiên.

Cũng trong năm 2022, những tin đồn không có căn cứ liên quan đến ông Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Gelex (HoSE: GEX), bất ngờ lan truyền với tốc độ chóng mặt trên mạng xã hội. Các thông tin xoay quanh việc thanh tra hoạt động doanh nghiệp, thậm chí có tin đồn lãnh đạo bị bắt, đã khiến cổ phiếu GEX liên tục chao đảo, bị bán tháo mạnh và mất vài chục phần trăm giá trị chỉ trong một số ít phiên giao dịch.

Diễn biến này khiến giá trị tài sản của các cổ đông lớn và lãnh đạo Gelex, tính theo thị giá cổ phiếu, “bốc hơi” cả nghìn tỷ đồng. Trước tình hình đó, ông Nguyễn Văn Tuấn đã nhanh chóng gửi “tâm thư” tới cổ đông nhằm trấn an dư luận, đồng thời dẫn chứng Công điện của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi đưa thông tin sai lệch, gây tác động tiêu cực đến thị trường.

Hay như cổ phiếu ITA của Công ty Cổ phần Đầu tư và Công nghiệp Tân Tạo (UPCoM: ITA) cũng từng bị bán tháo mạnh vào tháng 6/2022 trước tin đồn doanh nghiệp phá sản. Những thông tin chưa được kiểm chứng về việc ITA bị tuyên bố phá sản do không trả được nợ lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội đã khiến nhà đầu tư hoảng loạn, đẩy cổ phiếu vào chuỗi giảm sâu và gần như không có lực cầu bắt đáy.

Nguồn cơn của sự việc bắt đầu từ việc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xây dựng Quốc Linh nộp đơn lên tòa án yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với ITA từ năm 2017, do tranh chấp nghĩa vụ nợ. Tòa án Nhân dân tỉnh Long An (cũ) đã thụ lý đơn này theo đúng quy trình pháp luật.

Sau đó, ITA đã lên tiếng giải thích và phối hợp với các cơ quan quản lý để tiếp tục giải quyết vụ việc. Đến ngày 30/9/2025, sau gần 8 năm, tòa án chính thức đình chỉ thủ tục phá sản đối với ITA, trên cơ sở doanh nghiệp vẫn đảm bảo năng lực tài chính và khả năng thanh toán cho các chủ nợ.

Cổ phiếu EIB của Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank, HoSE: EIB) cũng từng rơi vào trạng thái bán tháo mạnh do sự xuất hiện của những tài liệu không xác thực lan truyền trên mạng xã hội.

Theo đó, một đơn kiến nghị và phản ánh khẩn cấp về rủi ro nghiêm trọng, dẫn đến nguy cơ mất an toàn hoạt động và sụp đổ hệ thống Eximbank, bất ngờ được truyền tay trong giới đầu tư. Tài liệu này chỉ gồm một trang, không có chữ ký hay con dấu xác nhận.

Dù thiếu hoàn toàn cơ sở pháp lý, thông tin trên vẫn khiến cổ phiếu EIB giao dịch bất thường với thanh khoản tăng vọt, ghi nhận mức cao nhất trong vòng hai năm, trong khi thị giá lao dốc mạnh, phản ánh rõ tâm lý tháo chạy của nhà đầu tư.

Ngay sau đó, Eximbank đã phát đi thông báo khẳng định tài liệu lan truyền không phải văn bản của Ban Kiểm soát và không xuất phát từ ngân hàng. Đồng thời, Eximbank đề nghị cơ quan chức năng vào cuộc xác minh, làm rõ động cơ phát tán tài liệu nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngân hàng, cổ đông, khách hàng và đối tác.

Thiệt hại khôn lường

Nếu chỉ nhìn vào diễn biến giá, nhiều người có thể cho rằng đây đơn thuần là những phiên điều chỉnh ngắn hạn. Tuy nhiên, tác động thực tế của các tin đồn này lại sâu rộng hơn rất nhiều, đặc biệt với các nhà đầu tư đã bán tháo trong hoảng loạn và chấp nhận cắt lỗ.

Khoản thiệt hại có thể lên tới vài chục, vài trăm triệu đồng, thậm chí hơn lớn. Đáng nói, không ít nhà đầu tư còn có nguy cơ đánh mất một khoản đầu tư giá trị nếu cổ phiếu phục hồi sau khi tin đồn được làm rõ.

Đối với các cổ đông lớn và lãnh đạo doanh nghiệp, giá trị tài sản “bốc hơi” có thể lên đến hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng. Đi kèm với đó là tổn hại về danh tiếng và uy tín trên thương trường - những tài sản vô hình nhưng có giá trị lâu dài.

Như trường hợp của Shark Hưng gần đây, vị doanh nhân này liên tục bị gọi tên trên các nền tảng mạng xã hội và trở thành tâm điểm bàn tán trên nhiều diễn đàn, dù những thông tin liên quan vẫn chưa được xác thực.