Ngân hàng "chạy nước rút" tăng vốn

Những ngày cuối năm 2025, thị trường chứng kiến làn sóng tăng vốn điều lệ diễn ra sôi động trong ngành ngân hàng. Hàng loạt nhà băng đồng loạt công bố hoàn tất các phương án phát hành cổ phiếu để tăng vốn điều lệ lên hàng nghìn tỷ đồng.

Ngày 25/12, VietinBank thông báo hoàn tất phát hành gần 2,4 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức từ nguồn lợi nhuận còn lại của các năm 2009-2016, 2021 và 2022. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của VietinBank từ 53.700 tỷ đồng lên hơn 77.669 tỷ đồng.

Đáng chú ý, VietinBank vẫn còn dư địa tăng vốn lớn trong thời gian tới. Ngân hàng cho biết đang có kế hoạch phát hành cổ phiếu từ nguồn lợi nhuận còn lại năm 2023 (12.565 tỷ đồng) và năm 2024 (gần 15.600 tỷ đồng). Nếu hoàn tất toàn bộ các phương án này, vốn điều lệ của VietinBank sẽ vượt 105.000 tỷ đồng - đưa ngân hàng tiến sát nhóm dẫn đầu về quy mô vốn trong hệ thống.

Cũng trong ngày 25/12, Saigonbank công bố kết quả phát hành cổ phiếu để tăng vốn từ nguồn lợi nhuận luỹ kế chưa phân phối. Theo đó, Saigonbank đã phát hành hơn 22 triệu cổ phiếu cho 3.343 cổ đông hiện hữu, với tỷ lệ phát hành 6,5%. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của Saigonbank tăng từ 3.388 tỷ đồng lên 3.608 tỷ đồng.

Ngày 23/12, HDBank thông báo hoàn tất đồng thời hai đợt phát hành cổ phiếu để trả cổ tức và phát hành cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu. Qua đó, vốn điều lệ của HDBank được nâng từ 38.594 tỷ đồng lên gần 50.053 tỷ đồng.

Mới đây, ‏‏SHB‏‏ công bố nghị quyết về phương án tăng vốn thêm 7.500 tỷ đồng, đưa vốn điều lệ lên 53.442 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, ESOP và chào bán riêng lẻ cho nhà đầu tư trong và ngoài nước.‏

VietBank cũng vừa công bố kết quả chào bán cổ phiếu ra công chúng. Theo đó, VietBank chào bán 270,94 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cp, kết thúc đợt chào bán vào ngày 19/12. Kết quả, có 255,86 triệu cổ phiếu được phân phối cho 603 nhà đầu tư, tương đương tỷ lệ thành công 94,44%. Sau phát hành, VietBank thu về 2.558 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ lên gần 10.769 tỷ đồng.

Cũng trong quý IV này, ‏‏TPBank‏‏ đã được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chấp thuận tăng vốn từ 26.420 tỷ đồng lên hơn 27.740 tỷ đồng thông qua phát hành 132 triệu cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông hiện hữu.‏ VietABank‏‏ được chấp thuận tăng vốn điều lệ thêm gần 3.332 tỷ đồng (tương đương 40,8%) trong năm nay, lên gần 11.495 tỷ đồng, thông qua phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu và ESOP. ABBank được chấp thuận tăng hơn 3.600 tỷ đồng đưa vốn điều lệ lên gần 14.000 tỷ đồng...

Không dừng lại ở các đợt phát hành hoàn tất trong năm 2025, nhiều nhà băng đã tranh thủ tổ chức ĐHĐCĐ bất thường để trình kế hoạch tăng vốn cho năm 2026.

Chiều 26/12, BVBank tổ chức ĐHĐCĐ, thông qua phương án tăng vốn điều lệ năm 2026, từ 6.408 tỷ đồng lên 9.912 tỷ đồng, tức tăng thêm 3.504 tỷ đồng. Trong đó, phát hành cổ phiếu ra công chúng là 3.204 tỷ đồng, phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động của ngân hàng (ESOP) là 300 tỷ đồng. Nếu hoàn tất cả hai phương án, vốn điều lệ của BVBank sẽ tăng từ 6.408 tỷ đồng lên 9.912 tỷ đồng.

Trước đó, tại ĐHĐCĐ bất thường sáng 24/12, NCB đã thông qua phương án phát hành riêng lẻ 1 tỷ cổ phiếu trong năm 2026. Giá chào bán không thấp hơn 10.000 đồng/cp, đối tượng là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Thời gian thực hiện dự kiến trong quý II-III/2026. Sau khi hoàn tất, NCB sẽ nâng vốn điều lệ từ 19.280 tỷ đồng lên gần 29.280 tỷ đồng.

Nhiều ngân hàng khác cũng rục rịch trình kế hoạch tăng vốn cho năm 2026, báo hiệu cuộc đua nâng quy mô vốn và củng cố hệ số an toàn vốn sẽ tiếp tục "nóng".

Yêu cầu bắt buộc, không thể dừng lại

Các ngân hàng đang tích cực tăng vốn nhằm nâng cao năng lực tài chính, bởi vốn điều lệ đóng vai trò như một “bộ đệm”, cung cấp nguồn lực cần thiết cho hoạt động của nhà băng.

Giới chuyên gia nhận định, ngành ngân hàng phải cấp tốc tăng vốn xuất phát từ việc gia tăng tỷ lệ dự phòng rủi ro, gia tăng nguồn vốn trung và dài hạn, đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ... và đặc biệt là cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR).

Dù vốn điều lệ luôn được bổ sung nhưng hệ số CAR của các ngân hàng Việt vẫn thấp hơn mặt bằng khu vực. Với lộ trình nâng hệ số CAR tối thiểu lên 10,5% vào năm 2033 thì việc tăng vốn điều lệ không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc với các nhà băng.

Hơn nữa, tăng vốn điều lệ cũng là yếu tố tiên quyết giúp các ngân hàng gia tăng nguồn vốn trung và dài hạn để mở rộng hoạt động kinh doanh khi tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung dài hạn đang dần bị siết lại theo lộ trình tại Thông tư số 08/2020 của NHNN.

Trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng GDP cao, nhu cầu tín dụng dự kiến sẽ tăng mạnh thì vốn điều lệ lớn hơn sẽ tạo ra hạn mức tăng trưởng tín dụng rộng hơn, cho phép ngân hàng mở rộng quy mô cho vay, đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp và người dân.

Với tăng trưởng tín dụng năm 2025 dự kiến đạt 18-20% và năm 2026 có thể tiếp tục duy trì ở mức 20% để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mục tiêu 10%, hệ số CAR của các ngân hàng có thể bị bào mòn nếu không kịp tăng vốn để đáp ứng.

Hiện tỷ lệ dư nợ cho vay/tiền gửi (LDR) tại nhiều ngân hàng đã vượt ngưỡng an toàn, khi tăng trưởng huy động của toàn ngành nói chung và hầu hết các ngân hàng nói riêng đã không theo kịp mức tăng trưởng tín dụng. Trong bối cảnh này, việc tăng vốn điều lệ để bù đắp cho nguồn tiền gửi thiếu hụt không theo kịp tín dụng càng trở nên cần thiết.

Đặc biệt, trước xu hướng lãi suất tiền gửi tăng trở lại, cạnh tranh huy động vốn càng trở nên quyết liệt, trong khi huy động từ kênh phát hành trái phiếu cũng trở nên khó khăn hơn. Điều này càng tạo động lực cho các ngân hàng tăng vốn tự có cấp 1 (chính là vốn điều lệ) để cải thiện chi phí vốn đầu vào.