Tỷ giá USD/VND trải qua một năm đầy biến động

Thị trường ngoại hối Việt Nam trải qua một năm 2025 đầy biến động với nhiều áp lực từ bối cảnh quốc tế.

Ngay từ đầu năm 2025, tỷ giá USD/VND đã chịu sức ép lớn khi chỉ số USD Index (DXY) (đo lường sức mạnh của đồng bạc xanh với rổ ngoại tệ khác) có thời điểm chạm mốc 109 điểm sau cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ.

Tuy nhiên, áp lực bắt đầu giãn ra khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đảo chiều chính sách, cắt giảm tổng mức lãi suất 0,75 điểm % trong năm 2025. Bên cạnh đó, những lo ngại về hàng rào thuế quan dưới thời Tổng thống Donald Trump đã làm lung lay vai trò "trú ẩn an toàn" truyền thống của đồng bạc xanh khi kinh tế Mỹ đối mặt với rủi ro.

Tính chung trong năm 2025, đồng USD đã giảm hơn 9%, DXY đã rơi xuống đáy 4 năm tại vùng 96,6 điểm.

Tại thị trường trong nước, nhu cầu ngoại tệ nội tại tăng cao do nhập khẩu máy móc, nguyên liệu và đợt thâm hụt thương mại đầu năm đã khiến tỷ giá USD/VND tăng cao từ đầu năm.

Một đặc điểm nổi bật của năm 2025 là sự "lệch pha" giữa tỷ giá tại kênh ngân hàng và thị trường tự do. Trong khi tỷ giá ngân hàng có xu hướng giảm ổn định vào quý IV thì thị trường tự do lại tăng nóng, có lúc vượt ngưỡng 28.000 đồng/USD. Tính chung cả năm 2025, tỷ giá USD/VND trên thị trường chính thức chỉ tăng khoảng 3,4% nhưng tỷ giá trên thị trường tự do tăng gần 7%.

Theo các chuyên gia từ VDSC, sự bất thường này chủ yếu do nhu cầu đầu cơ vàng tăng mạnh, tạo ra sự liên thông giữa hai thị trường.

Tuy nhiên, từ tháng 9, tỷ giá USD/VND bắt đầu ổn định hơn nhờ chính sách điều hành ngoại hối linh hoạt và chủ động của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), bao gồm việc điều chỉnh tỷ giá trung tâm theo hướng giảm và bán hợp đồng kỳ hạn để hỗ trợ thanh khoản thị trường.

Chốt phiên giao dịch cuối cùng trong năm 2025, tỷ giá trung tâm giảm xuống còn 25.121 đồng/USD. Giá USD tại các ngân hàng thương mại cũng đi xuống. Vietcombank đưa giá mua USD xuống 26.077 đồng/USD, bán ra còn 26.377 đồng/USD, giảm 3 đồng.

Trên thị trường tự do, giá USD được giao dịch mua vào ở chốt phiên giao dịch cuối năm 2025 ở mức 26.786 đồng/USD, bán ra là 26.936 đồng/USD; giảm nhẹ so với phiên trước đó.

Tính chung trong năm 2025, tỷ giá trung tâm tăng khoảng 3,3%, một mức biến động nằm trong tầm kiểm soát của nhà điều hành.

Trong báo cáo mới đây, Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho hay tính đến ngày 19/12/2025, VND mất giá khoảng 3,4% so với đầu năm 2025, thuộc nhóm các đồng tiền có diễn biến yếu trong khu vực.

Theo MBS, điều này chủ yếu xuất phát từ các yếu tố nội tại như chênh lệch lãi suất giữa VND và USD; thặng dư thương mại thu hẹp hơn; nhu cầu ngoại tệ gia tăng khi Kho bạc có tới 14 đợt mua USD từ các ngân hàng kể từ đầu năm 2025 với tổng giá trị đạt 2,29 tỷ USD (vượt mức 2,08 tỷ USD được mua trong cả năm 2024); chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới trong bối cảnh giá vàng tăng khiến nhu cầu đầu cơ tăng.

Tỷ giá ra sao trong năm 2026?

Những biến động mạnh trong năm 2025 mở ra nhiều kịch bản khác nhau cho tỷ giá USD/VND trong năm 2026. Đa số chuyên gia, tổ chức tài chính đều đưa ra cái nhìn lạc quan nhưng vẫn thận trọng về triển vọng tỷ giá USD/VND trong năm mới.

Các chuyên gia đều chung nhận định rằng, áp lực tỷ giá, lãi suất đã giảm bớt. Nhưng VND vẫn chịu áp lực giảm giá so với USD trong năm 2026.

Dù áp lực vẫn còn hiện hữu trong nửa đầu năm 2026 do nhu cầu ngoại tệ của khối doanh nghiệp và Kho bạc nhưng giới phân tích cho rằng nhờ sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ và các yếu tố vĩ mô thuận lợi đang tạo ra một "hành lang" ổn định cho VND.

Theo Shinhan Việt Nam, dù áp lực mất giá của VND là khó tránh trong bối cảnh bất định toàn cầu gia tăng nhưng Việt Nam vẫn còn dư địa để điều tiết tỷ giá theo hướng ổn định.

Các chuyên gia của HSBC cho biết, bước sang năm 2026, dù nhu cầu ngoại hối mang tính cơ cấu vẫn hiện hữu, mức biến động tỷ giá USD/VND sẽ thấp hơn hai năm gần đây.

TS. Huỳnh Trung Minh, chuyên gia tài chính - ngân hàng, đánh giá, VND sẽ tiếp tục chịu áp lực mất giá trong khoảng một con số năm 2026.

Cùng quan điểm, TS. Lê Xuân Nghĩa, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia dự báo mức độ mất giá VND thời gian tới là không quá lớn.

Dự báo về mức biến động tỷ giá VND/USD năm 2026, trong bối cảnh có thể còn cần ngoại tệ nhập khẩu vàng, nhu cầu tăng trưởng tín dụng mạnh, TS. Nguyễn Trí Hiếu chuyên gia tài chính - ngân hàng, cho biết, cả năm 2026 VND có thể mất giá thêm khoảng 4-5% so với USD.

UOB Việt Nam dự báo đồng USD tiếp tục suy yếu trong năm 2026 do Fed nới lỏng chính sách. Tỷ giá USD/VND được kỳ vọng giảm dần theo từng quý, dao động từ mức 26.300 (quý I) xuống 26.100 đồng trong quý II/2026, 26.000 đồng trong quý III/2026 và 25.900 đồng trong quý IV/2026.

MBS cho rằng, tỷ giá USD/VND năm 2026 dự kiến tăng khoảng 2,5-3%, trong bối cảnh áp lực hiện hữu từ ba yếu tố nội tại gồm: dự trữ ngoại hối suy giảm, nhu cầu USD trong nước gia tăng và giá vàng thế giới tiếp tục xu hướng tăng.

Trong khi đó, nhóm phân tích Techcombank dự báo tỷ giá USD/VND sẽ tăng nhẹ từ 2,2-2,6% trong năm 2026. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc xuất khẩu của khối doanh nghiệp nội địa phục hồi chậm, trong khi nhu cầu nhập khẩu máy móc, nguyên vật liệu cho các dự án hạ tầng gia tăng. Tuy vậy, việc các ngân hàng thương mại có thể thực hiện một phần các hợp đồng kỳ hạn đã mua từ NHNN ngay trong quý I cùng xu hướng lãi suất tiền gửi VND tăng trong khi lãi suất USD quốc tế được kỳ vọng giảm, được xem là những yếu tố giúp hạn chế áp lực tỷ giá trong năm 2026.