Mục tiêu tín dụng thận trọng

Năm 2025, tín dụng toàn hệ thống tăng hơn 19%, góp phần quan trọng đưa tăng trưởng GDP đạt 8,02%.

Năm 2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) dự kiến định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%, linh hoạt điều chỉnh theo diễn biến thực tế.

Việc đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% trong khi mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức hai con số được đánh giá là thấp hơn kỳ vọng, theo công thức phổ quát nhất là cứ 2 điểm % tín dụng đánh đổi lấy 1 điểm % GDP. Tức là kỳ vọng tăng trưởng tín dụng trong năm nay thông thường sẽ là 18-20%.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, đây không phải là sự đảo chiều chính sách mà là cách tiếp cận thận trọng hơn để giảm sự kỳ vọng “bơm tiền” vào thị trường. Năm ngoái, thị trường đã xuất hiện mối quan ngại về giá bất động sản, chứng khoán và cả lạm phát.

Bên cạnh đó, cơ quan điều hành cũng lưu ý năm nay các ngân hàng kiểm soát chặt tốc độ tăng trưởng tín dụng đối với những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro và bất động sản nhằm hướng dòng vốn tín dụng vào sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và là động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Chính sách này không phải là sự điều chỉnh thu hẹp cho thị trường bất động sản mà là những bước đi kỹ thuật cần thiết để đưa thị trường trở về trạng thái cân bằng sau một năm 2025 bùng nổ.

Trong bối cảnh đó, việc định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15% được xem là bước điều chỉnh nhằm cân bằng hai mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng cao nhưng vẫn giữ an toàn vĩ mô và ổn định hệ thống tài chính.

Theo ông Quản Trọng Thành, Giám đốc khối nghiên cứu, Công ty Chứng khoán Maybank Việt Nam, tốc độ tăng trưởng tín dụng phù hợp trong năm nay nên ở mức 15-16%, xét đến cơ cấu kinh tế và năng lực huy động vốn. Một kịch bản “vừa đủ” và khả thi sẽ hỗ trợ tăng trưởng GDP năm 2026 ở mức 8,5%, đi kèm với việc mở rộng chính sách tài khóa hiệu quả.

PGS.TS Nguyễn Văn Phương, Giảng viên Trường Đại học Kinh tế, ĐHQG Hà Nội, cho rằng mức tăng 15% tương đương khoảng 2,79 triệu tỷ đồng tín dụng mới, dù thấp hơn khoảng 183.000 tỷ đồng so với năm 2025 nhưng vẫn là lượng vốn rất lớn được bơm vào nền kinh tế.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thúy Hạnh - Tổng Giám đốc Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam - nhìn nhận điểm mới tích cực trong năm nay là NHNN đã có định hướng chỉ đạo các ngân hàng thương mại phải kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng đều đặn trong suốt cả năm, tránh tình trạng dồn ứ hoặc tăng đột biến vào một thời điểm.

TS Võ Trí Thành, chuyên gia kinh tế, cho rằng mức tăng trưởng tín dụng được điều chỉnh linh hoạt theo thực tế là phù hợp trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.

Theo nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam, tín dụng năm nay dự kiến giảm tốc dù mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% chủ yếu do 3 yếu tố.

Yếu tố đầu tiên là tăng trưởng năm trước đã ở mức cao lịch sử. Thứ hai, các phát biểu gần đây của NHNN cho thấy cơ chế phân bổ hạn mức tín dụng sẽ được gỡ bỏ theo lộ trình, phản ánh quan điểm điều hành vẫn cần thận trọng. Yếu tố còn lại là lo ngại sử dụng vốn kém hiệu quả phần nào ảnh hưởng đến việc định hình chính sách tiền tệ và cần cải thiện chất lượng tín dụng để thúc đẩy các trụ cột tăng trưởng bền vững hơn nới lỏng tiền tệ đơn thuần.

Room tín dụng được phân bổ ra sao?

Năm nay, NHNN tiếp tục thực hiện cơ chế phân bổ "room" (hạn mức tăng trưởng) tín dụng cho từng ngân hàng dựa vào kết quả chấm điểm xếp hạng năm 2024, nhân với hệ số áp dụng chung cho các đơn vị.

Cơ chế hạn mức tín dụng đã được NHNN duy trì suốt chục năm qua. Đây là công cụ để cơ quan này kiểm soát chất lượng cho vay cũng như phục vụ các mục tiêu kinh tế vĩ mô khác như lãi suất, cung tiền và lạm phát. Nhưng hiện công cụ này bị cho là tạo cơ chế xin - cho, một số trường hợp khiến người vay không thể tiếp cận tín dụng nếu nhà băng không còn hạn mức.

Hồi tháng 8/2025, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu NHNN sớm xây dựng lộ trình và thí điểm bỏ giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, trên cơ sở tiến độ tăng trưởng tín dụng và cân đối vĩ mô, cơ quan điều hành thường cấp thêm hạn mức tín dụng vào các tháng cuối năm như một biện pháp linh hoạt nhằm tạo thêm động lực cho nền kinh tế.

Theo các công ty chứng khoán, trong khi mặt bằng room tín dụng chung khá thận trọng, một số ngân hàng thuộc nhóm ưu tiên chính sách có thể được giao và đạt mức tăng trưởng vượt trội, lên tới trên 30%, thậm chí hơn 34%.

Chứng khoán Yuanta Việt Nam nhận định tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm 2026 có thể đạt 15,21%, giảm nhẹ so với năm 2025. Song trên nền mục tiêu 15% của NHNN, nhóm phân tích ước tính nhiều ngân hàng có thể đạt mức tăng trưởng tín dụng trên 17%, gồm: Techcombank, Vietcombank, MB, ACB, VietinBank, HDBank và VPBank.

Trong đó, MB, HDBank và VPBank tiếp tục nằm trong nhóm ưu tiên chính sách do tham gia nhận chuyển giao đặc biệt. Trái lại, nhóm ngân hàng có room tín dụng dưới 14% có thể đối mặt với “khó khăn kép” khi bộ đệm vốn mỏng hơn, trong khi rủi ro nợ xấu có xu hướng gia tăng.

Các báo cáo của nhiều công ty chứng khoán khác như SSI, VCBS và MBS cũng đồng thuận nhận định rằng HDBank, VPBank và MB sẽ là nhóm ngân hàng được giao chỉ tiêu và có khả năng đạt mức tăng trưởng tín dụng cao nhất hệ thống. Dự báo cho thấy mức tăng trưởng của nhóm này có thể đạt từ 27% đến trên 30%, thậm chí vượt 34% trong kịch bản thuận lợi.

Còn theo chia sẻ từ đại diện một số ngân hàng, với công thức giao room tín dụng năm 2026 đã được công bố, phần lớn các ngân hàng được giao mức tăng trưởng khoảng 13% ngay từ đầu năm, kèm cơ chế linh hoạt điều chỉnh trong quá trình điều hành. Riêng 4 ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc gồm Vietcombank, MB, HDBank và VPBank được giao mức tăng trưởng tín dụng cao hơn mặt bằng chung.

Ông Phạm Hồng Hải, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB), cho biết thông điệp tăng trưởng tín dụng năm nay khá rõ là sẽ không nới lỏng như năm 2025, nên các ngân hàng có khả năng có room tín dụng thấp hơn năm ngoái.

Theo ông Hải, đây là tín hiệu tốt cho thị trường, thay vì đẩy tăng trưởng quy mô, chúng ta tập trung vào chất lượng. Tăng trưởng dựa quá nhiều vào tín dụng có thể kéo theo rủi ro hệ thống như nợ xấu; khi có nợ xấu, ngân hàng phải tốn rất nhiều nguồn lực xử lý tài sản.