Tiết kiệm bằng phong bì – Cách quản lý tiền hiệu quả và tiết kiệm

Tiết kiệm là một trong những thói quen đầu tiên để bắt đầu quản lý tài chính cá nhân và hướng đến tự do tài chính. Trong thế giới tài chính hiện đại, người dùng được tiếp cận với đa dạng các hình thức cũng như sản phẩm dành riêng cho đầu tư và tiết kiệm. Nổi bật trong số đó có phương pháp tiết kiệm tiền bằng phong bì được sử dụng khá phổ biến vì tính dễ gần và dễ thực thi nhưng khá hiệu quả. Tuy nhiên, giữa bối cảnh số hoá và tài chính online mạnh mẽ, phương pháp này liệu còn phù hợp? Hãy cùng DNSE tìm hiểu về cách tiết kiệm này qua bài viết sau nhé.

Tiết kiệm bằng phong bì là gì?

Tiết kiệm bằng phong bì là phương pháp quản lý tài chính bằng cách chia nhỏ tổng thu nhập hàng tháng thành nhiều khoản và phân bổ cho từng mục đích chi tiêu cụ thể.

Mỗi phong bì tương ứng với một nhóm chi phí như tiền ăn uống, đi lại, mua sắm, hóa đơn hoặc tiết kiệm. Đặc điểm lớn nhất của phương pháp tiết kiệm này là một khi đã phân bổ ngân sách, bạn chỉ sử dụng số tiền trong phạm vi của từng hạng mục, qua đó hạn chế chi tiêu vượt mức và dễ kiểm soát tài chính hàng tháng.

Ví dụ: Với thu nhập 15 triệu đồng/tháng, bạn có thể chia thành:

• Phong bì tiền nhà: 5 triệu đồng
• Ăn uống: 3 triệu đồng
• Đi lại: 1 triệu đồng
• Mua sắm, giải trí: 1 triệu đồng
• Tiết kiệm: 3 triệu đồng
• Quỹ dự phòng: 2 triệu đồng

Nếu phong bì mua sắm, giải trí đã hết 1 triệu đồng, bạn sẽ không lấy tiền từ phong bì tiết kiệm để chi thêm. Đây chính là nguyên tắc giúp phương pháp này hạn chế tình trạng chi tiêu quá tay.

Tiết kiệm bằng phong bì liệu có hiệu quả không?

Thực tế cho thấy, mặc dù phương pháp này nghe có vẻ rất đơn giản nhưng lại có hiệu quả bất ngờ. Nghiên cứu chỉ ra rằng chia tiền thành nhiều quỹ nhỏ sẽ giúp hạn chế chi tiêu từ 15% đến 25%.  

Sau đây là những lợi ích khi áp dụng phương pháp tiết kiệm bằng phong bì mà bạn có thể tham khảo:

• Dễ dàng áp dụng: Phương pháp tiết kiệm bằng phong bì rất đơn giản và dễ thực hiện, không đòi hỏi tính toán phức tạp. Do đó, đây là một phương pháp được nhiều bà nội trợ sử dụng để quản lý chi tiêu trong gia đình. 
• Xây dựng kỷ luật trong chi tiêu: Quản lý từng khoản tiền và chi tiêu trong giới hạn sẽ rèn cho bạn kỷ luật trong chi tiêu. Về lâu dài, bạn sẽ dần học được cách tiêu tiền khoa học và tiết kiệm được nhiều hơn. 
• Sử dụng tiền mặt giúp bạn tiết kiệm hơn: Thống kê cho thấy, sử dụng tiền mặt sẽ giúp bạn chi tiêu ít hơn từ 10 đến 15% so với thẻ thanh toán hoặc thẻ tín dụng. 
• Không gặp tình trạng hết tiền chi tiêu: Nhờ việc dự trù ngân sách và chi tiêu trong giới hạn, bạn sẽ không gặp phải tình trạng chi tiêu quá đà dẫn đến thiếu tiền cho một mục đích nào đó. Mọi khoản đã được phân chia và sử dụng đúng mức. 

Nhược điểm của cách tiết kiệm tiền bằng phong bì

 

Mặc dù được đánh giá là một trong những phương pháp tiết kiệm từng được yêu thích nhờ khả năng giúp người dùng kiểm soát chi tiêu tốt hơn, tuy nhiên trong bối cảnh kinh tế số như hiện nay thì nó lại bộc lộ một số hạn chế nhất định như:

• Mất thời gian quản lý: Bạn cần thường xuyên phân loại, theo dõi và điều chỉnh số tiền trong từng phong bì, đặc biệt khi có nhiều khoản chi tiêu.
• Khó linh hoạt khi phát sinh chi phí: Nếu một phong bì đã hết tiền nhưng xuất hiện khoản chi ngoài dự kiến, bạn có thể phải điều chuyển ngân sách giữa các phong bì.
• Không phù hợp với mọi hình thức thanh toán: Khi thanh toán bằng thẻ hoặc chuyển khoản, việc áp dụng mô hình phong bì tiền mặt có thể trở nên bất tiện hơn bằng các phương pháp quản lý tài chính online.
• Có nguy cơ giữ quá nhiều tiền mặt: Nếu sử dụng phong bì vật lý, việc giữ một lượng tiền mặt lớn tại nhà có thể làm tăng rủi ro thất lạc hoặc mất cắp. Đặc biệt là việc đồng tiền mất giá khi lạm phát đối với những phong bì tiết kiệm nhưng bạn vẫn cầm tiền mặt.
• Dễ tạo cảm giác tiết kiệm nhưng chưa tối ưu tài chính: Tiền được chia vào các phong bì giúp kiểm soát chi tiêu, nhưng nếu chỉ giữ tiền mặt mà không có kế hoạch sinh lời, khoản tiết kiệm có thể mất giá theo thời gian do lạm phát.

Áp dụng phương pháp tiết kiệm bằng phong bì 

5 bước thiết lập đơn giản

Bước 1: Lập ngân sách cho từng khoản chi tiêu

Trước tiên bạn cần xác định được các mục cần chi tiêu hàng tháng và khoản tiền bạn có. Từ đó lập ra ngân sách cho từng khoản chi tiêu một cách phù hợp.

Bước 2: Chuẩn bị phong bì cho từng mục chi tiêu

Tiếp theo bạn cần chuẩn bị các phong bì cho từng mục chi tiêu. Bao nhiêu mục chi tiêu cần bấy nhiêu phong bì. Ví dụ, bạn dự trù 6 mục chi tiêu gồm: tiền nhà và điện nước, tiền ăn uống, chi phí xăng xe đi lại, tiền mua sắm cá nhân, tiền chi tiêu hiếu hỷ và tiền tiết kiệm. Như vậy bạn cần 6 chiếc phong bì tương ưng với mỗi mục. Bạn có thể sử dụng các phong bì có màu sắc khác nhau để phân biệt hoặc viết tên mỗi mục bên ngoài phong bì.

Bước 3: Đặt giới hạn cho từng phong bì

Tới đây, bạn cần cân đối các khoản chi tiêu và đặt ra giới hạn cho từng phong bì. Khoản hạn mức này nên được xác định dựa trên những chi tiêu mà bạn cần hơn là những chi tiêu mà bạn muốn chi. Hãy lý trí và hạn chế để cảm xúc lấn át khi ra quyết định chi tiêu, điều đó sẽ giúp bạn tiết kiệm tiền hiệu quả. 

Bước 4: Chia nhỏ thu nhập và cho vào từng phong bì

Phần tổng thu nhập sẽ được chia nhỏ theo đúng giới hạn bạn đã tính toán. Bạn có thể bỏ tiền vào phong bì theo kỳ hạn tự đặt ra như đầu/cuối mỗi tháng hoặc vào ngày nhận lương. Hãy cố gắng duy trì chu kỳ đó mỗi tháng.

Bước 5: Rút tiền từ phong bì để chi tiêu 

Giờ đây, công việc của bạn chỉ là rút tiền từ phong bì để chi tiêu cho những khoản đã tính toán. Tuy nhiên, hãy giữ kỷ luật và không tiêu vượt quá ngân sách phong bì. Khi phong bì mỏng dần đi, bạn nên điều chỉnh chi tiêu để tránh tiêu pha quá số tiền bên trong. 

Cuối mỗi kỳ, nếu còn dư tiền bạn có thể chuyển số tiền đó vào tháng sau hoặc bỏ tiền vào các kênh đầu tư tiền nhàn rỗi. Hiện nay có rất nhiều kênh đầu tư để bạn lựa chọn như: gửi tiết kiệm ngân hàng, đầu tư vàng, chứng khoán,…

Ví dụ minh họa 

Thu nhập trung bình mỗi tháng của bạn là 10 triệu đồng. Bạn dự trù các khoản chi tiêu trong tháng như sau:

• Tiền nhà: 3.000.000 đồng
• Tiền điện nước: 700.000 đồng
• Tiền xăng xe đi lại: 800.000 đồng 
• Tiền ăn uống: 2.500.000 đồng
• Tiền mua sắm cá nhân: 1.000.000 đồng
• Tiền tiết kiệm: 2.000.000 đồng

Phương pháp kết hợp tiết kiệm tiền bằng phong bì và quản lý tài chính số

Thay vì chỉ sử dụng phong bì tiền mặt, bạn có thể kết hợp phương pháp này với các công cụ quản lý tài chính số để vừa kiểm soát chi tiêu, vừa thuận tiện theo dõi dòng tiền. Cách thực hiện có thể gồm:

1. Xác định các nhóm chi tiêu: Chia thu nhập thành những khoản cố định theo nhu cầu nhưng cần đảm bảo cân đối giữa quỹ chi tiêu thiết yếu, quỹ tiết kiệm – đầu tư và quỹ dự phòng.
2. Tạo “phong bì” trên ứng dụng: Sử dụng ứng dụng ngân hàng hoặc quản lý tài chính để tách riêng ngân sách cho từng mục tiêu. Ví dụ, thu nhập 15 triệu đồng có thể dành 3 triệu cho ăn uống, 1 triệu cho đi lại, 3 triệu cho tiết kiệm,…
3. Theo dõi chi tiêu tự động: Ghi nhận hoặc đồng bộ các khoản thanh toán qua tài khoản, thẻ ngân hàng để biết mỗi “phong bì” đã được chi tiêu cho những hoạt động gì và còn bao nhiêu tiền.
4. Đặt giới hạn chi tiêu: Khi ngân sách của một nhóm gần hết, ứng dụng có thể nhắc nhở để bạn hạn chế chi tiêu hoặc điều chỉnh ngân sách.
5. Tự động hóa khoản tiết kiệm: Thiết lập chuyển tiền tự động vào tài khoản tiết kiệm và đầu tư ngay sau khi nhận lương, giúp ưu tiên tiết kiệm trước khi chi tiêu để tránh việc chi tiêu quá đà.

Ví dụ: Với thu nhập 15 triệu đồng/tháng, bạn có thể tạo 6 “phong bì số” gồm: 5 triệu tiền nhà, 3 triệu ăn uống, 1 triệu đi lại, 1 triệu giải trí, 3 triệu tiết kiệm và 2 triệu quỹ dự phòng. Mỗi khi chi tiêu, bạn cập nhật vào đúng nhóm trên ứng dụng để theo dõi ngân sách còn lại.

FAQ – Những câu hỏi thường gặp về tiết kiệm tiền bằng phong bì

1. Tiết kiệm tiền bằng phong bì có phù hợp với người thu nhập thấp không?

Có. Phương pháp này không yêu cầu một mức thu nhập cố định. Bạn có thể chia ngân sách theo tỷ lệ phù hợp với thu nhập và ưu tiên các khoản thiết yếu trước.

2. Có nhất thiết phải dùng phong bì tiền mặt không?

Không. Bạn có thể áp dụng phương pháp này bằng cách chia tiền vào các tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc sử dụng ứng dụng quản lý tài chính để tạo các “phong bì số”.

3. Nên chia tiền thành bao nhiêu phong bì?

Không có số lượng cố định. Bạn nên bắt đầu với khoảng 4–6 nhóm chính như chi phí thiết yếu, ăn uống, đi lại, giải trí, tiết kiệm và quỹ dự phòng để dễ theo dõi.

4. Nếu một phong bì hết tiền trước cuối tháng thì phải làm sao?

Trước tiên, nên hạn chế các khoản chi không cần thiết. Nếu đây là khoản chi bắt buộc, bạn có thể điều chỉnh ngân sách từ một phong bì khác nhưng cần ghi lại để cân đối cho tháng sau.

Kết luận

Trên đây là nội dung của cách tiết kiệm tiền bằng phong bì. Đây là phương pháp quản lý chi tiêu đơn giản và hiệu quả mà bạn có thể áo dụng. Rèn cho mình thói quen tiết kiệm là cách giúp bạn cân đối thu-chi và có một khoản tích lũy cho những mục tiêu lớn hơn. Chúc các bạn thành công và đừng quên ghé thăm DNSE để biết thêm nhiều kiến thức về tài chính – đầu tư nhé.