Chứng khoán | 09/10/2023

Nâng hạng thị trường chứng khoán là gì? Cơ hội đầu tư thời “bước ngoặt” Việt Nam

Gần đây, sự kiện FTSE công bố kết quả xét nâng hạng vào ngày 07/10/2025 đang thu hút sự chú ý lớn của giới đầu tư, kéo theo tâm lý hưng phấn xen lẫn FOMO trên thị trường chứng khoán. Nhưng để tận dụng cơ hội và hạn chế rủi ro từ “cơn sóng nâng hạng”, bạn đã thật sự hiểu rõ bản chất của việc nâng hạng thị trường chứng khoán là gì? Nếu chưa, cùng DNSE tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.

Tóm tắt nội dung:

✅ Nâng hạng thị trường là gì? Đây là quá trình nâng cấp phân loại thị trường chứng khoán của một quốc gia bởi các tổ chức xếp hạng uy tín.

✅ Tầm quan trọng của nâng hạng là thu hút đầu tư nước ngoài nhằm cải thiện nguồn vốn và tác động tích cực đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

✅ Các tổ chức xếp hạng chính trong nâng hạng thị trường chứng khoán là MSCI, FTSE Russell và S&P Dow Jones.

✅ Ngày 08/10/2025, FTSE Russell sẽ công bố kết quả đánh giá phân loại thị trường chứng khoán bán niên và công bố khả năng thị trường Việt Nam được nâng hạng.

Mục lục hiện

Nâng hạng thị trường chứng khoán là gì?

Nâng hạng thị trường chứng khoán là quá trình thị trường chứng khoán của một quốc gia được các tổ chức xếp hạng quốc tế uy tín đánh giá và phân loại lên một cấp độ cao hơn, ví dụ từ thị trường cận biên (Frontier Market) lên thị trường mới nổi (Emerging Market).

Hiện có ba tổ chức chính thường xuyên xếp hạng thị trường chứng khoán gồm MSCI (Morgan Stanley Capital International), FTSE Russell (Financial Times Stock Exchange) và S&P Dow Jones (Standard & Poor’s Global).

Khi được nâng hạng:

Thị trường đó sẽ được đưa vào chỉ số quốc tế (như chỉ số FTSE Emerging, MSCI Emerging, v.v.).
Dòng vốn quốc tế (đặc biệt vốn thụ động qua ETF, quỹ chỉ số) dễ tiếp cận hơn, thanh khoản tăng, uy tín quốc tế được cải thiện.
Thúc đẩy cải cách thể chế, minh bạch,… để duy trì vị thế mới.
Đặc biệt, hỗ trợ cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế quốc gia

Các tiêu chí xét nâng hạng trường chứng khoán là gì?

Hạng thị trường	Tiêu chí kinh tế và phát triển	Tiêu chí chất lượng thị trường (chọn lọc)	Yêu cầu cơ bản
Thị trường phát triển	GNI/người cao, nền kinh tế ổn định, minh bạch tài chính	– Toàn bộ 21 tiêu chí chất lượng khắt khe bao gồm: minh bạch thông tin, bảo vệ cổ đông, tính thanh khoản, thanh toán nhanh và hiệu quả – Tự do trong chuyển đổi vốn và tiếp cận thị trường không hạn chế – Thị trường phái sinh, quyền chọn phát triển rộng	Đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn và duy trì ổn định lâu dài
Thị trường mới nổi tiên tiến	GNI/người ở mức trung bình cao hoặc cao nhưng khung pháp lý còn hạn chế	– Đạt khoảng 15/21 tiêu chí chất lượng – Hạn chế ở một số quy định, ví dụ: quy trình đăng ký nhà đầu tư, room ngoại vẫn còn hạn chế – Thanh khoản và hạ tầng vận hành tương đối mạnh	Tiếp cận thị trường và vốn nước ngoài được cải thiện đáng kể
Thị trường mới nổi thứ cấp	GNI/người trung bình thấp hoặc GNI cao nhưng khung pháp lý yếu hơn	– Đạt tối thiểu 9/21 tiêu chí chất lượng – Có thể có hạn chế trong thanh khoản, minh bạch thông tin và quản lý – Có một số rào cản cho nhà đầu tư nước ngoài và giao dịch	Ít nhất 3 doanh nghiệp đủ điều kiện được đưa vào các chỉ số FTSE toàn cầu
Thị trường cận biên	Nền kinh tế đang phát triển với nhiều hạn chế về thể chế, pháp luật và vận hành	– Đạt dưới 9 tiêu chí chất lượng tối thiểu – Có nhiều hạn chế trong việc bảo vệ nhà đầu tư, minh bạch, thanh khoản thị trường hạn chế – Thường có các quy định gây cản trở lớn cho vốn đầu tư ngoại	Thị trường còn nhỏ, đầu tư nước ngoài hạn chế, hệ thống vận hành chưa chuẩn quốc tế

Một số tiêu chí chất lượng thị trường nổi bật theo FTSE Russell:

Sở Giao dịch và Cơ quan quản lý: Phải là tổ chức chính thức, có thẩm quyền và minh bạch.
Minh bạch thông tin: Các công ty niêm yết phải công khai thông tin tài chính đúng hạn, chuẩn mực.
Quyền lợi nhà đầu tư: Bảo vệ cổ đông nhỏ, xử lý khiếu nại, chống thao túng thị trường.
Room ngoại: Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối thiểu cho phép được cải thiện và ổn định.
Giao dịch: Thị trường hoạt động hiệu quả, thanh khoản cao, hệ thống giao dịch an toàn, hỗ trợ đa dạng phương thức giao dịch.
Hạ tầng thanh toán, lưu ký: Hệ thống thanh toán phải tin cậy, mức độ giao dịch thất bại thấp.

Hơn hết, việc nâng hạng không diễn ra nhanh chóng, phải trải qua đánh giá định kỳ (thường mỗi năm) và theo dõi tính ổn định.

*Tài liệu tham khảo:

Tại sao nâng hạng thị trường lại quan trọng?

1. Thu hút dòng vốn quốc tế – đặc biệt vốn thụ động

Nâng hạng giúp các quỹ quốc tế (ETF, quỹ thụ động) được phép/khuyến khích mua cổ phiếu trong thị trường đó theo các chỉ số chuẩn. Ví dụ, nếu Việt Nam được FTSE “lên cấp”, các quỹ theo dõi chỉ số sẽ phải tăng tỷ trọng Việt Nam, có thể mang dòng vốn ngoài từ 5 – 7 tỷ USD vào thị trường nội địa.

*Tài liệu tham khảo: Global funds back Việt Nam’s stock market upgrade

2. Cải cách cấu trúc thị trường và sức mạnh nội tại

Để đạt tiêu chí nâng hạng của quốc tế, thị trường trong nước buộc phải nỗ lực nâng cấp hệ thống giao dịch, minh bạch hóa, quản trị công ty, luật chứng khoán, công bố thông tin,… Quá trình này giúp thị trường vận hành tốt hơn, giảm rủi ro và xây dựng lòng tin cho nhà đầu tư trong lẫn ngoài nước.

3. Uy tín quốc tế & mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp

Khi thị trường chứng khoán được nâng hạng, được quốc tế công nhận, quốc gia chứng tỏ năng lực tài chính – thể chế. Từ đó cũng góp phần tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước tiếp cận với nhiều cơ hội tiềm năng hơn như dễ huy động vốn quốc tế, các định chế tài chính nước ngoài chú ý hơn,…

4. Giảm thiểu rủi ro “tiền nóng” & biến động cao

Thị trường mới nổi thường có dòng vốn lớn và ổn định hơn so với thị trường cận biên, ít bị ảnh hưởng bởi cú sốc nhỏ hoặc đòn bẩy đầu cơ. Nhờ vậy thị trường cũng có xu hướng phát triển ổn định, minh bạch và khách quan hơn cho nhà đầu tư.

Cập nhật tình hình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam

Cùng điểm qua một số những nét nổi bật mà thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt được trong thời gian gần đây để rút ngắn thời gian nâng hạng:

Theo thông tin từ Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp, Việt Nam hiện được phân loại là cận biên (Frontier Market) nhưng đã nằm trong watchlist (theo dõi) của FTSE Russell để xem xét nâng hạng từ tháng 9/2018. Đến nay, FTSE dự kiến sẽ xem xét lại vị thế của Việt Nam cho lần đánh giá vào ngày 07/10/2025 (Tức ngày 08/10 giờ Việt Nam) sắp tới.
Tính tới đầu năm 2025, thanh khoản thị trường chứng khoán Việt Nam đã có nhiều cải thiện rõ rệt. Khối lượng giao dịch trung bình hàng ngày vượt USD 900 triệu USD (Nguồn: Aquis Capital).
Chính phủ đã đưa ra các biện pháp nhằm tăng cường tính minh bạch của thị trường, thực thi quản trị doanh nghiệp và chuẩn bị cho việc nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi theo FTSE và sau đó là MSCI.
Theo bài viết đăng ngày 29/9 trên Market Insider, nhiều quỹ toàn cầu như BlackRock, Vanguard, State Street,… đã ủng hộ việc nâng hạng Việt Nam khi được gửi khảo sát của FTSE. Cụ thể, khoảng 85% trong số 26 quỹ lớn được khảo sát ủng hộ nâng hạng.

Để đạt được những kết quả ấn tượng trên, Việt Nam đã thực hiện một số cải cách quan trọng:

Cho phép NĐT tổ chức nước ngoài được giao dịch mà không phải ký quỹ trước (non-prefunding), giải quyết một rào cản lớn trước đây.
Phát triển hệ thống KRX / hệ thống giao dịch bù trừ – thanh toán (clearing / CCP) để nâng cấp hạ tầng thị trường.
Nghị định 245/2025 có thể điều chỉnh các hạn mức sở hữu nước ngoài (FOL) và giảm rủi ro ngoại hối, hỗ trợ dòng vốn quốc tế.

*Tài liệu tham khảo:

Triển vọng sắp tới nếu Việt Nam được nâng hạng

Thanh khoản & dòng vốn quốc tế mạnh mẽ: Nâng hạng sẽ kích thích dòng vốn thụ động (ETF) đổ vào, cùng các quỹ chủ động. Dự báo khoảng 5 – 7 tỷ USD vốn ngoại có thể vào thị trường.
Danh mục cổ phiếu tiềm năng lọt vào chỉ số quốc tế: Các cổ phiếu lớn, vốn hóa cao, free-float tốt có thể được chọn vào rổ FTSE / MSCI, tạo lực đẩy cho giá cổ.
Hiệu ứng lan tỏa sang trái phiếu, phái sinh, quỹ mở: Thị trường tài chính sẽ mở ra nhiều sản phẩm hơn, giúp nhà đầu tư có lựa chọn đa dạng hơn.
Xây dựng vị thế tài chính quốc tế bền vững: Với vị thế mới, Việt Nam có thể trở thành điểm đến hấp dẫn hơn trong mắt dòng vốn châu Á, châu Âu.
Cải cách lâu dài: Để giữ được hạng mới, Việt Nam buộc phải liên tục cải tiến từ quản lý rủi ro, kiểm soát biến động, minh bạch hóa,…

FAQ – Giải đáp nhanh những câu hỏi thường gặp

Khi nào Việt Nam được nâng hạng?
Theo kế hoạch, ngày 8/10/2025 (theo giờ Việt Nam), FTSE Russell sẽ công bố kết quả rà soát phân loại thị trường chứng khoán bán niên. Đây là sự kiện được giới đầu tư đặc biệt chú ý, khi Việt Nam đang nằm trong danh sách xem xét nâng hạng.
Thị trường nâng hạng giá cổ phiếu có tăng không?
Có tác động tích cực, đặc biệt với các cổ lọt rổ quốc tế. Tuy nhiên không phải cổ nào cũng hưởng lợi mà yếu tố vĩ mô và triển vọng doanh nghiệp vẫn rất quan trọng.
Liệu MSCI cũng sẽ nâng hạng ngay sau FTSE không?
MSCI thường “khắt khe hơn”. Một số phân tích dự báo MSCI có thể xem xét nâng hạng Việt Nam từ 2026 – 2028 (Nguồn: Báo pháp luật Việt Nam)
Nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam có lợi gì?
Thị trường minh bạch hơn, thanh khoản tốt hơn, nhiều cơ hội mới từ cổ phiếu quốc tế, ETF, sản phẩm tài chính mới.
Rủi ro đầu tư khi nâng hạng là gì?

Rủi ro kỳ vọng không trụ được nếu thị trường không giữ được tiêu chuẩn quốc tế, có thể bị “hạ hạng” trở lại.
Biến động vĩ mô (lãi suất thế giới, tỷ giá, chính sách quốc tế,…) có thể ảnh hưởng mạnh khi vốn ngoại tham gia lớn.

Kết luận & Khuyến nghị

Tóm lại, nâng hạng thị trường chứng khoán là gì? Đây không chỉ đơn thuần là một “danh hiệu” mà là bước ngoặt chiến lược, mở ra cơ hội hút vốn ngoại, thúc đẩy cải cách và nâng cao uy tín quốc gia,… Với Việt Nam, đây là thời điểm vàng để nhà đầu tư vừa nắm bắt dòng vốn mới, vừa chuẩn bị cho những biến động tất yếu.

Vì vậy, giữa bối cảnh dòng tiền toàn cầu ngày càng quan tâm đến Việt Nam, việc hiểu đúng và đi trước một bước sẽ là lợi thế cạnh tranh lớn cho mỗi nhà đầu tư.